روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک شناسی

روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک شناسی

چگونه تاریخ ادبیات را بخوانم؟ سبک شناسی را با چه روشی بخوانم؟ روش مطالعه درست سبک شناسی علوم و فنون ادبی چیست؟ چگونه تاریخ ادبیات را بخوانید که حفظی نباشد؟ چگونه برای تاریخ ادبیات خلاصه نویسی کنیم؟ روش خلاصه نوشتن برای سبک شناسی چیست؟

تعریف و موضوع تاریخ ادبیات

به تاریخ و سرگذشت ادبیات در طول زمان و دگرگونی سبک‌ها و فنون ادبی در نقاط مختلف جهان می‌پردازد.

برای «پرداختن» به این موضوع نیاز است که «تاریخ» بدانید و «سبک» ادبی را بشناسید،  آنگاه آدم‌هایی که در هر دوره تاریخی به اقتضای شرایط در سبک ادبی خاصی، از خود آثاری به جا گذاشتند، بیشتر و بهتر قابل درک هستند.

یک مثال بخوانید

چگونه سبک ادبی هندی در دوره‌ای از تاریخ ادبیات فارسی ایجاد شد؟

سبک ادبی هندی در عصر حکومت صفویان شکل گرفت. علیرغم توجه اندکی که برخی شاهان صفوی به هنر، معماری و فرهنگ داشتند، اغلب آنها نسبت به شاعران بی‌توجه بودند. از طرف دیگر پادشاهان هندوستان که هنوز تحت سیطره استعمار انگلیس، حکومت نمی‌کردند و مستقل بودند، زبان فارسی، زبان رسمی دربارشان بود. توجه به شاعران و ادیبان، جذب و جلب آن‌ها به نوعی رقابت با حکومت صفویه نیز قلمداد می‌شد. از این رو شاعران ایران زمین به هندوستان رفته و به اقتضای طبع و نیاز عاطفی هندوان، اشعاری در سبک و سیاق هندی سرودند.

تاریخ ادبیات در کتاب علوم  وفنون ادبی

بخش از کتاب علوم و فنون ادبی در واقع همان کتاب تاریخ ادبیات 1 و 2 می باشد که در نظام قدیم آموزشی، دو کتاب نسبتاً قطور بودsurprise. با این تفاوت مهم که تاریخ ادبیات در فنون ادبی، دیگر آن حجم گسترده اطلاعات تاریخی مرتبط با ادبیات را ندارد بلکه بیشتر بر روی سبک شناسی آن متمرکز شده است. شاید بتوان گفت کاهش حجم کتاب درسی نظام جدید، به نسبت نظام قدیم بیشتر در موضوع تاریخ ادبیات خود را نشان داده است.

روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک‌شناسی

یاد گرفتن تاریخ و تاریخ ادبیات شاید دشوارتر از حفظ کردن آن بنظر برسد اما مطمئنا روش مطالعه‌ای که تاریخ ادبیات را بر مبنای تکرار طوطی‌وار توصیه می‌کند، این دو نکته را به ما تذکر می‌دهد:

1) کسی که این روش را پیشنهاد می‌دهد، شناخت درست و تخصصی از علوم انسانی نداردsad

2) شناخت او از علوم انسانی، براساس کتاب درسی نظام جدید بروزرسانی نشده استindecision

در مثالی که برایتان گفتیم، کاملا مشخص است مبنای این روش مطالعه براساس تحلیل و توانایی ارتباط یافتن بین حوادث اتفاق افتاده و شرایط ایجاد شده هست. که کمترین نیاز به حفظیات را دارد.

بنابراین برای تاریخ ادبیات نیز سه روش مطالعه پیشنهاد می‌شود: 

۱) حفظ کردن :/)

2) مصداقی خواندن.

۳) مقایسه ای خواندن.

روش اول مطالعه

حفظ کردن؛ این روش آنقدر مشهور و معرف حضورتان هست که نیاز به توضیح زیاد ندارد: حفظ کنید؛ تکرار کنید، یادتان می‌رود، تکرار کنید . . . که قطعا نادرست است.

روش مطالعه مصداقی

مصداقی یعنی بعد از خواندن ویژگی‌های هر دوره یا سبک ادبی، چند متن از کتاب درسی را در همان سبک ببینید و مصادیق آن ویژگی‌ها را پیدا کنید.

ممکن است هر نثر یا شعری تمام ویژگی‌های سبک خود را نداشته باشد. مهم این است که شما به تمرین خود ادامه بدهید تا مصداق‌های بیشتری از اثر ادبی استخراج کنید‌ و این مهارت را تقویت کنید.

دو مثال ببینید

روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک شناسی

و مثال دوم را هم با دقت بیشتری ببینید:

روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک شناسی

روش مطالعه مقایسه‌ای

در این روش مطالعه، ویژگی‌های هر سبک ادبی را با سایر سبک‌های ادبی مقایسه می‌شود. فایده این روش و تاثیری که در یادگیری تاریخ ادبیات و سبک شناسی دارد، در واقع یک قدم عملی و کاربردی برای «یادگیری» است به جای «حفظ کردن». 

البته همیشه سوالاتی هستند که حافظه شما را بسنجند اما تعداد آنها در مقابل تیپ سوالات دیگر و بودجه بندی بسیار کمی که دارند، این نکته را نشان می دهد که مبنای روش مطالعه باید براساس یادگیری باشد!

چند مثال از روش مطالعه مقایسه‌ای

روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک شناسی

و مثال دوم را هم ببینید:

روش مطالعه تاریخ ادبیات و سبک شناسی

در بخش فایل های پیوست همین مطلب، یک تمرین گذاشته ام که بعد از دانلود، با روش مقایسه ای حل کنید.

مطالب مرتبط با این مقاله.مشاوره

تحلیل سوالات ادبیات اختصاصی کنکور 98 نظام جدید

روش مطالعه عروض و قافیه نظام جدید

ویژگی‌های علوم و فنون ادبی

خلاصه نویسی تاریخ ادبیات

در درس تاریخ ادبیات ممکن است دچار یک اشتباه بزرگ شوید؛ رونویسی از کتاب درسی به جای خلاصه نویسی از آن. 

یعنی شما در همان مرحله اول مطالعه که کتاب درسی را باز کردید یا شروع به مطالعه درسنامه کتاب فنون ادبی پایه مشاوران آموزش کرده اید، حجم زیادی از مطالب را بنویسید که به نظرتان مهم است. 

در حالیکه خلاصه نویسی را نباید در این مرحله انجام دهید. خلاصه نویسی را با حاشیه نویسی و نکته نویسی اشتباه نگیرید. حتما این مطلب را بخوانید که تعریف و زمان درست خلاصه نوشتن را بدانید: درست خلاصه بنویسید 

اما چند نکته ویژه خلاصه نویسی تاریخ ادبیات و سبک شناسی

1) سعی کنید برداشت ها و یادگرفته های خودتان را بیشتر به عنوان خلاصه نویسی، ثبت کنید. البته بعضی جملات و عبارات کلیدی هستند که نیاز به انتقال عینی دارند. 

2) اگر شنیدید که تاریخ ادبیات را به بعد از عید موکول کنید، اشتباه است. این استراتژی مطالعه در کتاب جدید کاملا نادرست است. چون حجم مطالب آن به اندازه ای زیاد است که نیاید به دقیقه نود واگذار کنید. 

3) همیشه در خلاصه نویسی تاریخ ادبیات به دنبال این باشید که نوعی نظم و سامان فکری-ذهنی-علمی در نوشته های خود کشف کنید. مثلا: ترتیب تاریخی، ارتباط افراد با یکدیگر و افراد مشهور هر عصر، ارتباط سازی های شخصی بین افراد و آثار آنها. 

4) در تاریخ ادبیات همه چیز مهم است؛ پس گمان نکنید که اگر از 6 اثر متعلق به یک شاعر یا نویسنده، 4اثر را بدانید کافیست!

این تصور بخاطر ذهنیت و شناخت دانش آموزی شماست که فکر می کنید همان طور که معلم از ما 4 اثر را می خواسته پس برای کنکور هم کافیست ... یا اگر برای ویژگی های زبانی، فکری یک عصری و سبک ادبی تمام آن ها را ندانید، ایرادی ندارد! که اشتباه فکر می کنید. 

چند نمونه از جدول مقایسه سبک هم برایتان گذاشته ام که بهتر با این روش مطالعه آشنا شوید. 

 

موفق  باشید و بمانید. 

فایل های ضمیمه

روش مطالعه علوم و فنون ادبی نظام جدید. ادبیات اختصاصی انسانی نظام جدید

تمرین برای سبک شناسی به روش مقایسه ای

جدول ترتیبی تاریخ ادبیات. منبع: فنون ادبی پایه کنکور 99 مشاوران آموزش

جدول مقایسه ای سبک ها؛ منبع: فنون ادبی پایه کنکور 99 مشاوران اموزش

1 نظر

ﺳﻪشنبه 7 آبان 1398

من رشتم تجربی بوده میخام کنکور انسانی شرکت کنم میخاستم بدونم مشکلی پیش نمیاد؟؟ یا برای تاثیر معدل برای من چجوریه ؟؟؟و کدوم زیر گروه رو تو رشته انسانی برای تربیت معلم بایدانتخاب کنم؟؟تا الانم شروع نکردم به خوندن

پاسخ انسانی ها

چهارشنبه 8 آبان 1398

سلام زهرا خانم. کامنت شما را دیدم که البته زیر چندین مطلب دیگه هم ارسال کرده بودید. برای احتیاط اینجا و در مطلب دیگه هم جواب سوالتون را میدم. لطفا در سوالات بعدی یکبار فقط ارسال کنید و منتظر پاسخ بمانید.

اینکه مشکل پیش نمیاد، منظورتون اگه از نظر ثبت نام هست باید بگم خیر فقط موقع ثبت نام بهمن ماه در کنکور رشته دیپلمتون را تجربی انتخاب کنید و رشته آزمون را انسانی. 

برای معدل اما در کنکور 99 هم مانند کنکور 98 تاثیر مثبت هست. یعنی جای نگرانی نیست. اما برای اعمال نمرات تغییر رشته ایها، ضریب درسهای شما متفاوت است. این تصویر را ببین:

تاثیر معدل برای تغییر رشته ایها

منبع: صفحه 31 دفترچه دوم کنکور 98

درباره سوال آخر هم باید بگم در حال نوشتن مطلبی کامل با همون موضوع هستم. لطفا پیگیر مطالب سایت باشید.

موفق باشید و بمانید. رستم جو

نظر شما چیست؟