چرا نمی شود «تاریخ» و «جغرافیا» را از همدیگر جدا کرد؟

چرا نمی شود «تاریخ» و «جغرافیا» را از همدیگر جدا کرد؟

علم تاریخ و رابطه ی آن با جغرافیا

میخواهم به عنوان کسی که در رشته فوق العاده ارزشمند و مهم ادبیات و علوم انسانی تحصیل کرده و پس از آن در کنکور صرفا به قصد قبولی در رشته جذاب تاریخ شرکت نموده است ، دریچه تازه ای برای نگاه شما دانش آموز عزیز به رشته های مهم تاریخ و جغرافیا بگشایم؛ تا هم به طور مختصر با دنیای بی کران تاریخ و جغرافیا که از نظر من مادر تمامی رشته ها هستند آشنا شوید و هم تاکید کنم که به هیچ وجه از خیر این دو درس در کنکور و همینطور در زندگی خویش نگذرید، چرا که این روزها بیشتر از هر زمان دیگری نیاز به مطالعه و فهم این دروس احساس می شود پس لطفا قدر رشته خود که علوم انسانی هست را خیلی بدانید.

علوم انسانی چیست؟

در یک جمله اگر بخواهم به سوال بالا پاسخ دهم میگویم: علوم انسانی می خواهد توضیح دهد که انسان چگونه رفتار می کند. با توجه به همین جمله از طولانی شدن مطلب خودداری می کنم و به صورت مختصر به دانش جغرافیا و علم تاریخ و تاثیرات این دو دانش بر زندگی انسان ها می پردازم.

رابطه متقابل انسان و جغرافیا

اولین عاملی که رفتار انسان را می سازد و بر آن اثر می گذارد: طبیعت و جغرافیاست. همه ی موجودات رفتارشان تابع محیطشان است و جغرافیا از این لحاظ تاثیر زیادی بر روی انسان گذاشته است. علوم جغرافیایی نقش ممتاز و موثری در تحلیل و ترسیم رابطه متقابل انسان و محیط پیرامون وی دارند.

گنجاندن درس جغرافیا در برنامه آموزشی دانش آموزان باعث می شود که دانش آموز هرچه بهتر بتواند محیط زندگی و جهان خود را بشناسد و با درک صحیح روابط متقابل انسان و محیط، احساس مسولیت بیشتری نسبت به محیط زیست خود داشته باشد.

پیوند تاریخ و جغرافیا

به عنوان کسی که در دوره کارشناسی تاریخ خواندم باید بگویم که همواره ارتباط و پیوند عمیقی بین تاریخ و جغرافیا برقرار بوده است و بنابراین اگر کسی که تاریخ می خواند جغرافیا بلد نباشد فردی بی سواد هست چون تکاپوهای تاریخی قطعا در بسترجغرافیایی رخ داده اند و اگر نتوان محل رویدادها را بررسی کرد نمی توان به دید همه جانبه از رویدادها رسید.

به هرحال تاثیر مهم عوامل طبیعی و جغرافیایی بر زندگی انسان را نمی توان نادیده گرفت. به ویژه آنکه به نسبت زمان، درژرفای تاریخ تاثیرپذیری انسان از محیط و شرایط جغرافیایی و طبیعی بیشتر بود. از این رو توجه به عوامل طبیعی و جغرافیایی به عنوان یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار بر روند زندگی انسانی و اجتماعی ضروری به نظر می رسد.

تاریخ؛ پلی ارتباطی بین گذشته و حال

و اما تاریخ. عشق به تاریخ اولین شرط لازم برای مورخ مبتدی است، اما به خودی خود کافی نیست. شما باید انرژی تان را برای مطالعه گسترده در اختیار بگیرید. روی روش یادگیری تان و همچنین خود تاریخ،کار کنید. اگر بخواهید تاریخ را خوب مطالعه کنید باید وسیع و عمیق بخوانید تا بتوانید در تاریخ سرامد شوید. اینترنت و فضای مجازی و غیره ممکن است کمک های سودمندی برای مطالعه باشند،اما هرگز جانشینی برای کتاب ها نیستند.

مطالعه تاریخ از اندیشه شروع می شود و از طریق مطالعه توسعه می یابد. مطالعه تاریخ، اغلب به عنوان روشن کردن حقایق گذشته نیز دانسته می شود تاریخ همچنین به ریشه ها می پردازد و جوامع و اشخاص را با جنبه های بسیار وسیعی از زندگی بشر که در طول زمان تداوم داشته است آشنا می کند.

تاریخ درسی برای آینده

تاریخ این رشته جذاب و البته شاید کمی هم طاقت فرسا، ما را به گذشته پیوند می دهد. همچنین این فرصت را به ما می دهد که برای ساختن آینده الگوهای درستی فراهم کنیم و از تکرار اشتباهات گذشته بپرهیزیم.

شاید تصور کنید تاریخ تنها مرور حوادث گذشته است اما جالب است بدانید با توجه به تکرار حوادث تاریخی در بستر زمان ، مطالعه تاریخ می تواند تصویری مشخص و هدفمند از حال و آینده نیز ارائه کند. از این جهت مطالعه ی تاریخ و آگاهی از آن برای پیشرفت و رشد یک جامعه بسیار حیاتی و تاثیر گذار است.

حرف آخر؛ تجربه شخصی

زمانی که در دانشگاه بهشتی سر کلاس های درس رشته ام یعنی تاریخ عزیز با شور و شوق زیادی حاضرشدم و به طور جدی به مطالعه تاریخ پرداختم هرچه گذشت بیشتر به پیچیده بودن تاریخ پی بردم و دانستم مورخان حتی در مورد اینکه تاریخ واقعا چیست هم باهم اختلاف نظر دارند!

 شاید شاهکارترین تعریف از تاریخ این باشد: یک گفتگوی بی پایان بین حال وگذشته.

گذشته ای که اگرچه از بین رفته است اما میراث ماست و ما فقط بخش کوچکی از آن را میدانیم.

 

هانیه جاهدی فارغ التحصیل کارشناسی تاریخ از دانشگاه شهید بهشتی تهران

1 نظر

شنبه 14 فروردین 1400

بدترین رشته ی علوم انسانی همین تاریخه

پاسخ انسانی ها

یکشنبه 15 فروردین 1400

کسی که ثمرات روحی ملتی را نداند. تاریخ آن ملت در نظرش یک مشت حوادث پریشان و وقایع بی نظم و ترتیب جلوه می کند. : گوستاو لوبن

مطالعه تاریخ سفری به گذشته است ، قطعا اگر نگاه خود را نسبت به آن عوض کنید موفق تر خواهید بود.

"شقایق ذکری امیر"
 

نظر شما چیست؟